Món ăn từ cá chạch không những có giá trị bổ dưỡng cao mà còn có khả năng phòng chống bệnh tật. Người xÆ°a gọi cá chạch là “nhân sâm dÆ°á»›i nÆ°á»›c”, sống trong ao hồ, đầm lầy, ruá»™ng nÆ°á»›c…

Cá chạch có nhiều tên gọi khác nhau nhÆ° thu ngÆ°, hòa thu, nê thu…, tên khoa học của nó là Misgurnus anguillicaudatus (Cantor). Theo phân tích của dinh dưỡng học hiện đại, trong 100g thịt cá chạch chứa 83g nÆ°á»›c, 9,6g protid, 3,7g lipid, 2,5g glucid và 1,2g chất khoáng. NhÆ° vậy, thịt cá chạch có lượng mỡ khá thấp nhÆ°ng lượng đạm lại phong phú, cao hÆ¡n nhiều so vá»›i các loại thịt và cá khác.
 

Theo dinh dưỡng học cổ truyền, cá chạch vị ngọt, tính bình, có công dụng bồi bổ tỳ vị, dưỡng thận trừ thấp, làm hết vàng da, cầm Ä‘i lỏng và có lợi cho dÆ°Æ¡ng sá»±. DÆ°á»›i dạng các món ăn – bài thuốc (dược thiện), cổ nhân thường dùng cá chạch để chữa các chứng bệnh nhÆ° tiêu khát (tiểu đường), dÆ°Æ¡ng nuy (liệt dÆ°Æ¡ng), trÄ©, viêm gan, mụn nhọt, lở loét ngoài da… Xin giá»›i thiệu má»™t số phÆ°Æ¡ng cách dùng cá chạch để bồi bổ sức khỏe và phòng chống bệnh tật.

 

Bài 1: cá chạch rán vàng 120g, hoàng kỳ 15g, đẳng sâm 15g, hoài sÆ¡n 30g, đại táo 15g, gừng tÆ°Æ¡i 5g. Tất cả Ä‘em sắc kỹ, lấy nÆ°á»›c bỏ bã, chia uống vài lần trong ngày. Công dụng: bồi bổ tỳ vị, dưỡng huyết, dùng thích hợp cho người suy nhược cÆ¡ thể, gầy yếu, thiếu máu, trẻ em suy dinh dưỡng.
 

Bài 2: cá chạch 250g, đậu phụ 500g. Cá chạch làm sạch, bỏ đầu Ä‘uôi; đậu phụ thái miếng Ä‘em nấu chín rồi cho cá chạch vào Ä‘un sôi má»™t vài phút là được, chế thêm hành, gừng tÆ°Æ¡i và gia vị, dùng làm canh ăn. Công dụng: bổ tỳ vị, trừ thấp, dùng thích hợp cho người bị viêm gan vàng da, tiểu tiện không thông.

 

Bài 3: cá chạch 250g, mỡ lợn, hạt tiêu và gia vị vừa đủ, nấu thành canh ăn liền trong ná»­a tháng. Có thể thêm tôm sông tÆ°Æ¡i 30g và má»™t chút rượu vang. Công dụng: bổ thận, trợ dÆ°Æ¡ng, có lợi cho dÆ°Æ¡ng sá»±, dùng thích hợp cho người bị liệt dÆ°Æ¡ng, suy giảm khả năng tình dục.
 

Bài 4: cá chạch 250g, cát cánh 6g, địa du 18g, hoa hòe 9g, kha tá»­ 9g. Tất cả Ä‘em sắc kỹ, bỏ bã lấy nÆ°á»›c uống. Công dụng: chữa trÄ© xuất huyết, trÄ© sa không tá»± co lên được.

 

Má»™t nghiên cứu được tiến hành trên 40 bệnh nhân bị viêm gan truyền nhiá»…m, kết quả có 24 bệnh nhân hết hẳn các triệu chứng lâm sàng, gan hết sÆ°ng, chức năng gan được phục hồi hoàn toàn; 11 bệnh nhân cÆ¡ bản hết các triệu chứng, chức năng gan được cải thiện, gan đỡ sÆ°ng; chỉ có 5 bệnh nhân không có tác dụng, bài thuốc đạt hiệu quả 87,5%. Các nhà y học Trung Quốc nhận thấy, cá chạch có tác dụng lợi mật, làm hết vàng da khá nhanh và có khả năng bảo vệ tế bào gan, làm hạ men gan tÆ°Æ¡ng đối tốt. Đối vá»›i trường hợp viêm gan mạn tính, cá chạch cÅ©ng có tác dụng Ä‘iều trị ở má»™t mức Ä‘á»™ nhất định.
 

Cách dùng cá chạch để chữa bệnh tiểu đường: lấy 10 con cá chạch bỏ đầu Ä‘uôi, làm sạch, phÆ¡i hoặc sấy khô, đốt thành than rồi tán bá»™t; lá sen tÆ°Æ¡i phÆ¡i khô tán bá»™t, hai thứ lượng bằng nhau, trá»™n đều, uống má»—i ngày 3 lần, má»—i lần 2 thìa nhỏ.